10 MITÓW NA TEMAT TERMICZNEGO PRZEKSZTAŁCANIA ODPADÓW W POLSCE
Podstawowym narzędziem walki i swoistym fundamentem merytorycznym przeciwników budowy instalacji termicznego przetwarzania odpadów w Polsce jest „10 argumentów przeciw budowie spalarni odpadów w Polsce”. Autorem tego, przygotowanego na początku lat 90-tych, zbioru jest Pan Paweł Głuszyński. W momencie, kiedy go tworzył w Polsce nie działała żadna taka instalacja, a autor opracowania nie miał lub się nie starał o dostęp do informacji, danych i doświadczeń innych krajów europejskich w których spalarnie działały od początku lat 70-tych. Przez 25 lat jakie minęły od tego momentu w Polsce powstało 8 spalarni odpadów. Tylko w latach 2013-2018 wybudowano i oddano do eksploatacji 7 nowoczesnych zakładów termicznego przekształcania odpadów w Krakowie, Poznaniu, Bydgoszczy, Szczecinie, Białymstoku, Rzeszowie i Koninie.
Powstały one w ramach programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko i były współfinansowane przez Unię Europejską. Dzięki temu mamy możliwość wiarygodnej oceny ich znaczenia dla systemu gospodarki odpadowej oraz wpływu na środowisko. W tym czasie zmieniła się także polityka w zakresie gospodarki odpadami, regulacje prawne i świadomość społeczna.
W świetle posiadanej wiedzy wiadomo już, że tezy stawiane w opracowaniu Pana Pawła Głuszyńskiego okazały się ostatecznie nieprawdą lub po prostu zdezaktualizowały się. Niestety do tej pory nie doczekały się oficjalnego sprostowania lub polemiki, dlatego są dalej bezkrytycznie powielane w dyskusjach na temat planów budowy podobnych projektów w wielu miejscach w Polsce.
Mit nr 1
Spalarnie odpadów: nie da się uniknąć wysypisk.
Prawda
Instalacje termicznego przekształcania odpadów redukują ilość składowanych odpadów na składowiskach praktycznie do zera.
Mit nr 2
Spalanie odpadów jest najdroższą metodą ich niszczenia.
Prawda
Termiczne przetwarzanie odpadów to obecnie najtańszy sposób ich utylizacji.
Mit nr 3
Rzeczywistość: odpady o niskiej wartości kalorycznej i dużej zawartości substancji trudno lub niepalnych.
Prawda
Obecnie odpady komunalne zmieszane wytworzone w Polsce posiadają wartość kaloryczną na poziomie 8,5 MJ/kg i na taką właśnie wartość kaloryczną odpadów były projektowane i budowane Instalacje Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych w Polsce.
Mit nr 4
Marnowanie zasobów.
Prawda
Instalacje wykorzystują odpady, z którymi nic się już nie da zrobić, a których dodatkowo nie można składować.
Mit nr 5
Nie da się uniknąć zanieczyszczeń.
Prawda
Jednak da się. Praktycznie wszystkie odpady są zagospodarowane.
Mit nr 6
Wyniki pomiarów z próbnego spalania nie odzwierciedlają warunków normalnego funkcjonowania spalarni odpadów.
Prawda
Poziomu emisji są znacznie mniejsze niż wymagania prawne.
Mit nr 7
Brak regulacji prawnych dotyczących budowy i funkcjonowania spalarni odpadów.
Prawda
W Polsce następujące przepisy prawne regulują powstanie i funkcjonowanie instalacji termicznego przekształcania odpadów.
Mit nr 8
Łamanie prawa i braki w dokumentacji.
Prawda
Doświadczenie z budowy 7 Instalacji Termicznego Przekształcania Odpadów pokazało, że wszystkie wymagane prawem procedury zostały skrupulatnie wypełnione wbrew twierdzeniom autora.
Mit nr 9
Brak ogólnokrajowej strategii postępowania z odpadami.
Prawda
Krajowy Plan Gospodarki Odpadami 2016-2022 wyznacza kierunki gospodarki odpadami oraz wyznacza hierarchię postępowania z odpadami.
Mit nr 10
Spalarnie w opozycji do przyszłości - redukcja odpadów u źródła i czysta produkcja.
Prawda
Termiczne przekształcania odpadów przyczynia się do rozwiązania problemów rosnących gór odpadów.