Wróć do listy wpisów
07 grudzień 2021r.

Zapraszamy do zapoznania się z pytaniami, które pojawiają się przy tego typu inwestycjach.

Odpowiadamy w nich jaki jest cel inwestycji, kto sfinansuje budowę, jakie są korzyści dla mieszkańców czy też z jakich dostępnych technologii będzie korzystał wykonawca przy budowie.

Znajdziecie Państwo również odpowiedzi na pytania związanie z potencjalnymi uciążliwościami związanymi z projektami w przypadku podobnych inwstycji w innych miastach.

 

Pytanie 1: Kto wybuduje Zakład Odzysku Energii w Kraśniku?

Zakład Odzysku Energii (ZOE) w Kraśniku będzie przedsięwzięciem realizowanym przez Grupę Kom-Eko (jej częścią jest Ekoland), za pośrednictwem należącej do niej spółki celowej Ekoenergia. Veolia Wschód sp. z o.o. jest w tym projekcie doradcą technologicznym i będzie operatorem instalacji po jej wybudowaniu.

Pytanie 2: Kto sfinansuje budowę ZOE w Kraśniku?

Inwestycja będzie realizowana ze środków grupy kapitałowej Kom-eko. Spółka EKOENERGIA KRAŚNIK, czyli spółka celowa powołana do realizacji tej inwestycji, po uzyskaniu prawomocnej decyzji środowiskowej rozważa możliwości uzyskania dofinansowania inwestycji z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska. Ewentualne dofinansowanie nie jest warunkiem koniecznym dla realizacji przedsięwzięcia. Mieszkańcy nie poniosą żadnych kosztów związanych z budową Zakładu Odzysku Energii.

Pytanie 3: Gdzie ma powstać inwestycja?

Inwestycja powstanie na terenie przemysłowym miasta, przylegającym do istniejącej elektrociepłowni przy ul. Fabrycznej 6 w Kraśniku. To teren zamknięty Fabryki Łożysk Tocznych. Bezpośrednie sąsiedztwo elektrociepłowni umożliwi łatwe podłączenie do istniejącej sieci ciepłowniczej. Jest to z pewnością najlepsza lokalizacja dla Zakładu Odzysku Energii w Kraśniku.

Pytanie 4: Dlaczego wybrano taką lokalizację?

Istnieje uzasadniona potrzeba budowy ZOE w pobliżu odbiorców ciepła gdyż nie da się go przesyłać na duże odległości. Wytwarzana energia powinna zostać jak najlepiej wykorzystana na potrzeby lokalnego systemu ciepłowniczego. Lokalizacja obiektu poza miastem, w dużej odległości od tego systemu, oznaczałaby wysokie straty na przesyle ciepła. Z tego powodu w Kraśniku instalacja będzie zlokalizowana na terenie przemysłowym ale w bezpośrednim sąsiedztwie działającej elektrociepłowni co zapewni łatwy dostęp do sieci ciepłowniczej.

Pytanie 5: Jak duży będzie Zakład Odzysku Energii?

Mówimy o bardzo małym obiekcie. Będzie odpowiadał jedynie lokalnym potrzebom i będzie w stanie przekształcać termicznie ok. 23 tys. ton pre-RDF rocznie. Dla porównania inne działające ZOE w Polsce przekształcają nawet ponad 200 tys. ton odpadów rocznie.

Pytanie 6: Jak będzie działać ZOE?

Planowany Zakład Odzysku Energii będzie wykorzystywał najbardziej sprawdzoną technologię spalania, jaką jest spalanie na ruszcie schodkowym. Jest ona wykorzystywana obecnie w ponad w 95% wszystkich tego typu instalacjach działających na świecie. Zapewnia najwyższą sprawność, dyspozycyjność, elastyczność i niezawodność. ZOE będzie wykorzystywał pre-RDF czyli kaloryczną frakcję resztkową, która pozostaje po procesie przetwarzania i odzysku z odpadów komunalnych. Dla tej frakcji ze względu na wysoką kaloryczność (ponad 6 MJ/kg) trwałe składowanie jest zabronione i jedyną alternatywą  jest termiczne przetwarzanie.
Do transportu pre-RDF stosuje się specjalistyczny transport samochodowy. Transport dociera do hali rozładunkowej i bunkra magazynowego skąd odpady trafiają na palenisko rusztowe. Dzięki wysokiej temperaturze procesu w komorze spalania (min. 850oC), pre-RDF zostaje spalony a uwolniona energia zostanie przekształcona w użyteczne ciepło i prąd na potrzeby mieszkańców. Wysoka temperatura procesu oraz zaawansowana Instalacja Oczyszczania Spalin skutecznie eliminuje zanieczyszczenia ze spalin co powoduje, że poziom emisji z takich instalacji jest kilkakrotnie niższy od emisji ze spalania węgla i  porównywalny  do emisji ze spalania gazu.

Pytanie 7: Czy Zakład Odzysku Energii w Kraśniku będzie wykorzystywał tylko pre-RDF z naszego miasta czy będzie on przywożony również z innych miast?

Instalacja ma być ważnym elementem gospodarki odpadowej Kraśnika. Ma przetwarzać tylko pre-RDF czyli część odpadów nienadających się do recyklingu i odzysku, o wysokiej kaloryczności, powstałą w wyniku przetwarzania odpadów komunalnych w zakładzie Ekolandu w Kraśniku.

Pytanie 8: Jeśli powstanie ZOE to czy ceny za wywóz odpadów komunalnych będą niższe?

Podwyżki za odbiór odpadów są faktem w całej Polsce – ceny rosną w galopującym tempie. Głównym powodem są zmiany prawa, wzrost kosztów pracy, paliwa i przede wszystkim problemy z zagospodarowaniem części odpadów nie nadającej się do odzysku - frakcji resztkowej pre-RDF. Pomimo selektywnej zbiórki odpadów i prowadzonemu odzyskowi surowców wtórnych pozostaje blisko 40%, których nie można przekształcić inaczej niż termicznie. Nie można ich także trwale składować.
Od 2017 roku, kiedy to Chiny przestały odbierać pre-RDF pojawił się problem z jego zagospodarowaniem. Dotyczy on głównie naszego kraju gdyż pozostałe kraje Europy od lat budowały instalacje w których przekształcały ten odpad na energię elektryczną i ciepło. Obecnie w Europie działa ich już ponad 500. W Polsce na razie jest ich 9. Obecnie pre-RDF jest przekazywany do cementowni, co wiąże się z dużym kosztem wynoszącym w przypadku Kraśnika ponad 500 zł za każdą przekazaną tonę. Pomimo dużej podwyżki cen odbioru odpadów, Kraśnik tylko w 2021 roku będzie musiał dopłacić do gospodarki odpadowej blisko 5 mln złotych. Zamiast finansować produkcję cementu, mieszkańcy Kraśnika mogą mieć rozwiązanie, które pozwoli domknąć lokalny system gospodarki odpadowej stabilizując ceny odbioru odpadów i produkcji ciepła.

Pytanie 9: Czy nadal trzeba będzie segregować odpady?

Zdecydowanie tak. Planowany Zakład Odzysku Energii nie zastąpi obowiązku segregacji i odzysku. W ZOE do produkcji ciepła i energii elektrycznej będzie wykorzystywany tzw. pre-RDF czyli kaloryczna frakcja odpadów, powstała już w wyniku przetwarzania odpadów komunalnych i po realizacji możliwego odzysku surowców wtórnych.

Pytanie 10: Jakie korzyści dla mieszkańcom ma wybudowanie ZOE?

Budowa Zakładu Odzysku Energii przyniesie korzyści na kilku polach. Pozwoli rozwiązać problem gospodarki odpadowej jakim jest zagospodarowanie pre-RDF, a tym samym zapewnić mieszkańcom stabilizację cen odbioru odpadów. Uruchomienie ZOE będzie miało także wpływ na odbiorców ciepła, którzy także mogą liczyć co najmniej na stabilizację jego cen w przyszłości. Ostatni element to pozytywny wpływ na redukcję zanieczyszczeń emitowanych do powietrza. Udział pre-RDF w produkcji ciepła i energii elektrycznej, pozwoli ograniczyć zużycie węgla w elektrociepłowni w Kraśniku o 6 tys. ton rocznie a więc mniejsze będą emisje pyłów, dwutlenku siarki czy tlenków azotu.

Pytanie 11: Czy można tak blisko miasta budować taki zakład?

Tak można. Tego typu instalacje funkcjonują w centrach wielu miast. Tylko w Europie działa ponad 500 instalacji termicznego przekształcania odpadów. Ze względu na znikome  oddziaływanie na otoczenie, od wielu lat są budowane w miejscach atrakcyjnych turystycznie, w ścisłych centrach miast lub w sąsiedztwie osiedli mieszkaniowych. Ich lokalizacja w ścisłej zabudowie miast umożliwia dostęp do miejskich sieci ciepłowniczych, wykorzystujących produkowane w instalacjach ciepło. Sztandarowymi przykładami są zakłady w Monte Carlo czy w Wiedniu.
W Polsce takie instalacje działają min. w warszawskiej dzielnicy Targówek, a w Białymstoku instalacja jest zlokalizowana w sąsiedztwie osiedla domków jednorodzinnych oraz zabudowy wielorodzinnej. Nie budzą żadnych obaw mieszkańców, gdyż ich sąsiedztwo jest praktycznie nieodczuwalne. W Kraśniku budowa dużo mniejszej  instalacji planowana jest na terenie przemysłowym, w bezpośrednim sąsiedztwie działającej elektrociepłowni.

Pytanie 12: Czy taka instalacja jest bezpieczna?

Nowoczesne Zakłady Odzysku Energii są w pełni bezpieczne. Odpady trafiające do nich gromadzone są w specjalnych bunkrach i monitorowane kamerami termowizyjnymi, które automatycznie wykrywają ewentualne zagrożenie pożarowe. Z kolei, w przypadku ewentualnej awarii instalacja zostaje automatycznie odstawiona (wygaszana) i wyłączona. Zostaje wstrzymane podawanie paliwa, a jego resztka znajdująca się w piecu, jest dopalana za pomocą palników gazowych lub olejowych, zapewniających wysoką temperaturę spalania -  na poziomie minimum 850°C.
Rozwiązania technologiczne i procedury awaryjnego odstawienia i zatrzymania instalacji zapobiegają niekontrolowanym emisjom. Ryzyko każdej awarii jest ograniczane poprzez przestrzeganie rygorystycznych zasad i procedur eksploatacji oraz konserwacji. Veolia posiada bogate doświadczenie w termicznym przetwarzaniu odpadów. Eksploatuje ponad 60 tego typu instalacji w Europie i na świecie.

Pytanie 13: Jak duże są emisje z ZOE?

Za sprawą nowoczesnych i zaawansowanych systemów oczyszczania spalin oraz wysokiej temperatury spalania (min. 850°C),  poziom emisji z instalacji jest kilkakrotnie niższy od poziomu emisji ze spalania węgla i  porównywalny  do emisji ze spalania gazu.

Pytanie 14: Czy może być odczuwalny zapach?

Zakłady Odzysku Energii bardzo często mieszczą są nawet w centrach miast gdyż nie są uciążliwym sąsiadem i nie emitują odorów. Odpady dostarczone do ZOE w Kraśniku będą pozbawione części organicznych, które odpowiadają za brzydki zapach wydzielający się z odpadów – zostaną one wcześniej wysortowane i oddzielone w sortowni. Do ZOE ta część odpadów nie trafi. Pozbawiona odpadów organicznych frakcja resztkowa ma niemal zerowy poziom emisji odoru. Mimo to, budynek, do którego będą trafiały odpady, będzie wyposażony w system wytwarzający podciśnienie, uniemożliwiając rozprzestrzenianie się pyłów czy zapachów poza ZOE. Powietrze pobierane z hali wyładunkowej wykorzystywane będzie potem w trakcie procesu spalania.

Pytanie 15: Czy w innych miastach są podobne inwestycje?

W samej tylko Europie działa 500 takich instalacji. W Polsce obecnie funkcjonuje 9 ZOE, ale budowa kolejnych jest już w zaawansowanym stadium. Są to m.in. projekty w Gdańsku, Olsztynie czy Warszawie. Najbliższy taki projekt jest realizowany w Zamościu. Rosnące koszty gospodarki odpadowej powodują, że coraz więcej samorządów i przedsiębiorstw z sektora odpadowego myśli o budowie własnych ZOE. Często jednak największą przeszkodą w realizacji takich projektów jest problem z pozyskaniem finansowania i brak dostępu do sieci ciepłowniczej.

Pytanie 16: Gdzie będą składowane odpady, tam gdzie dotychczas?

Odpady z terenu Kraśnika będą tak jak dotychczas trafiały do Zakładu Zagospodarowania Odpadów Komunalnych Ekolandu w Kraśniku, gdzie będą przetwarzane. Do ZOE będzie dostarczany wytworzony tam pre-RDF, który jest frakcją jaka pozostaje po procesie przetwarzania i odzysku surowców wtórnych z odpadów komunalnych.

Pytanie 17: Czy Kraśnik potrzebuje Zakładu Odzysku Energii?

Z pewnością tak. Tego typu instalacja jest szansą dla Kraśnika. Koszty zagospodarowania odpadów rosną i stanowią coraz większe obciążenie zarówno dla budżetów samorządowych jak i portfeli każdego z nas. Pomimo dużej podwyżki cen odbioru odpadów, Kraśnik tylko w 2021 roku będzie musiał dopłacić do gospodarki odpadowej blisko 5 mln złotych. Najdroższym elementem systemu gospodarki odpadowej jest zagospodarowanie pre-RDF czyli frakcji która powstaje po procesie zagospodarowania odpadów i odzysku surowców wtórnych. Jest to frakcja odpadów o dużej kaloryczności, której nie można trwale składować i nie można jej przetworzyć inaczej niż termicznie. Obecnie jest przekazywana do cementowni, co wiąże się z dużym kosztem wynoszącym w przypadku Kraśnika ponad 500 zł za każdą przekazaną tonę. Zamiast finansować produkcję cementu mieszkańcy Kraśnika mogą mieć rozwiązanie, które pozwoli domknąć lokalny system gospodarki odpadowej stabilizujący ceny odbioru odpadów i produkcji ciepła dla mieszkańców Kraśnika.

Pytanie 18: Dlaczego to nie miasto prowadzi inwestycję tylko prywatna firma?

Budowa Zakładu Odzysku Energii, nawet niewielkiego, jaki planuje się w Kraśniku, to inwestycja wymagająca nie tylko zaangażowania znaczących środków finansowych, ale także zapewnienia odpowiedniego zaplecza technicznego niezbędnego do właściwego funkcjonowania instalacji, czy dostępu do sieci ciepłowniczej. Wiele samorządów w Polsce widząc potrzebę budowy takich instalacji nie jest w stanie jednak pokonać tych barier. Inwestorem dla Zakładu Odzysku Energii w Kraśniku będzie Grupa Kom-Eko, która poprzez swoją spółkę Ekoland od lat zabezpiecza potrzeby mieszkańców Kraśnika w zakresie zagospodarowania produkowanych przez nich odpadów. Grupa Kom-Eko jest firmą o ugruntowanej pozycji rynkowej, z powodzeniem świadczącą od 25 lat, szereg usług komunalnych dla gmin województwa lubelskiego. Kom-Eko posiada odpowiednie zaplecze finansowe. Doradcą technologicznym, a następnie operatorem ZOE będzie Veolia. Jest nie tylko właścicielem elektrociepłowni w Kraśniku, ale przede wszystkim firmą posiadającą bardzo duże doświadczenie w zakresie użytkowania takich instalacji.

Pytanie 19: Czy funkcjonowanie ZOE nie wpłynie negatywnie na walory turystyczne lub agroturystykę?

Zakłady Odzysku Energii nie mają negatywnego wpływu na środowisko i człowieka, dlatego bywają lokalizowane w centrach miast lub na terenach sąsiadujących z terenami rolniczymi lub chronionymi przyrodniczo. Wiele z tych miast jest znanymi w Europie centrami turystycznymi, a niektóre jak Sztokholm czy Wiedeń otrzymały tytuł „Zielonych Miast” Europy. Poziom emisji z ZOE jest znacznie niższy  od wyznaczonych w tym zakresie norm, kilkukrotnie niższy od emisji powstających przy spalaniu węgla i porównywalny z poziomem emisji instalacji spalających gaz. ZOE w Kraśniku powstanie obok istniejącej elektrociepłowni, na terenie przemysłowym Fabryki łożysk Tocznych, a zastępując wykorzystywany obecnie węgiel, wpłynie na poprawę jakości środowiska.

Pytanie 20: Dlaczego jest zakaz palenia odpadów w piecach – bo to jest szkodliwe, a teraz w ZOE będą spalane?

Planowany zakład będzie termicznie przetwarzał jedynie pre-RDF, czyli pozostałości po procesach odzysku odpadów komunalnych. Priorytetem nadal pozostaje odzysk i recykling. Warto także zwrócić uwagę na różnicę w technologii spalania w domowym piecu czy kominku a w profesjonalnej instalacji. Spalanie w domowych piecach odbywa się w temperaturze do 400°C, a nieoczyszczone spaliny trafiają wprost do komina i atmosfery. W takich warunkach oprócz CO2, powstaje cała paleta niebezpiecznych związków włącznie z dioksynami i furanami oraz pyły. Jest to podstawowe źródło zanieczyszczeń, które znamy szerzej pod nazwą niskiej emisji. Związki uwalniane w taki sposób zanieczyszczają także glebę. ZOE dzięki wysokiej temperaturze spalania (min. 850°C), oraz zaawansowanym systemom oczyszczania spalin wpływają na eliminację tych zanieczyszczeń. Poziom emisji z ZOE jest znacznie niższy od wyznaczonych w tym zakresie norm, kilkukrotnie niższy niż poziom emisji instalacji opalanych węglem i porównywalny do emisji w instalacjach spalających gaz. Tego typu zakłady muszą spełniać bardzo rygorystyczne wymagania prawne. Są pod stałym nadzorem Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, a oprócz tego mogą być kontrolowane doraźnie na życzenie odpowiednich organów, także administracji terytorialnej lub samorządowej. Poziomy emisji w instalacji są monitorowane online i dostępne dla wszystkich zainteresowanych za pośrednictwem dedykowanych stron www. Jak pokazują doświadczenia działających w Polsce instalacji, rzeczywiste emisje są dużo niższe od obowiązujących norm. Co więcej, dzięki energii produkowanej w ZOE, elektrociepłownia w Kraśniku ograniczy zużycie węgla o 6 tys. ton w skali roku co będzie miało dodatkowy i pozytywny wpływ na zmniejszenie emisji do atmosfery.

Pytanie 21: Jak ZOE może być ekologiczne skoro spala odpady?

Mało ekologiczne jest już wytwarzanie odpadów a każdy z nas wytwarza ich ponad 330 kg rocznie. Część z nich możemy użyć ponownie, część poddać odzyskowi i recyklingowi ale zawsze pozostaje część, która może zostać jedynie przekształcona termicznie. To pre-RDF, którego, zgodnie z obowiązującym prawem, nie wolno składować ze względu na dobre właściwości paliwowe. Technologia odzysku energii z odpadów jest powszechnie używana na świecie. Dzisiaj tylko w Europie działa ponad 500 ZOE.
Zarówno technologia termicznego przekształcania odpadów jak rzeczywisty wpływ takich instalacji na środowisko jest dobrze znany i nie budzi zastrzeżeń, także ze strony międzynarodowych organizacji ekologicznych. Za sprawą nowoczesnych i zaawansowanych systemów oczyszczania spalin oraz wysokiej temperatury spalania (min. 850°C) ZOE są zakładami o bardzo niskim poziomie emisji. Poziom emisji z ZOE jest znacznie niższy od wyznaczonych w tym zakresie norm, kilkukrotnie niższy niż poziom emisji instalacji opalanych węglem i porównywalny do emisji w instalacjach spalających gaz. Zakłady Odzysku Energii zagospodarowują tę frakcję odpadów, której nie da się już przekształcić inaczej niż termicznie. Tym samym, w ramach filozofii gospodarki o obiegu zamkniętym, odpady te nie są marnotrawione i pozostawiane na składowiskach. Energia produkowana z tych odpadów zastępuje tę produkowaną z węgla co też ma swoje pozytywne znaczenie dla środowiska.

Pytanie 22: Przeciwnicy budowy ZOE podają, że takie instalacje emitują do atmosfery substancje rakotwórcze, czy to prawda?

To jeden z mitów. Ponad 40 letnie badania działających ZOE pokazują jednoznacznie, że tego typu instalacje nie mają negatywnego wpływu na środowisko i człowieka. Dzisiaj tylko w Europie działa 500 ZOE. Zarówno technologia termicznego przekształcania odpadów jak rzeczywisty wpływ takich instalacji na środowisko jest dobrze znany i nie budzi zastrzeżeń także ze strony międzynarodowych organizacji ekologicznych. Za sprawą nowoczesnych i zaawansowanych systemów oczyszczania spalin oraz wysokiej temperatury spalania (min. 850°C) instalacje termicznego przekształcania odpadów są instalacjami o bardzo niskiej emisyjności. Poziom emisji z ZOE jest znacznie niższy od wyznaczonych w tym zakresie norm, kilkukrotnie niższy niż poziom emisji instalacji opalanych węglem i porównywalny do emisji w instalacjach spalających gaz.

Pytanie 23: Do ZOE będą dojeżdżały samochody z odpadami czy to nie będzie powodowało korków na ulicach miasta?

Transport paliwa z IPOK do ZOE nie spowoduje korków w Kraśniku. Transport paliwa będzie oznaczał ruch ok. 4-5 samochodów ciężarowych dziennie w dni robocze.

Pytanie 24: Czy w związku z budową będą utrudnienia z wyjazdem z miasta?

Budowa Zakładu Odzysku Energii nie spowoduje zauważalnych utrudnień w ruchu drogowym. Biorąc pod uwagę niedużą kubaturę samego obiektu, jego budowę można porównać z budową większej hali przemysłowej.

Następny